YARATILIŞIN MÜKEMMEL ÖYKÜSÜ: SİLMARİLLİON

0

Ey küçük bir tepenin üstünde solan şehir,
Eski anılar soluyor kadim kapılarının ardında,
Kaftan griye çalmış,neredeyse susmuş yaşlı kalbin;
Çatmış kaşlarını,bekliyor daima,şato tek başına
Ve nasıl da düşünüyor kule gibi yükselen karaağaçlar arasında…

Tolkien’in diğer mitlerden esinlenerek hem kendi dünyasını yaratmayı hem de İngiliz mitolojisine bir şeyler katmayı amaçladığını söyleyebiliriz.Fakat sadece İngiliz Edebiyatı’na bir eser katmak amacıyla yazıldığını düşünmek tamamen yanlış bir düşünce olur.

Christopher Tolkien(CT)’in Kayıp Öyküler Kitabı 1 de açıkladığına göre,baba Tolkien’in Silmarillion ve Kayıp Öykülere dair çalışmaları üniversitedeki öğrencilik yıllarına kadar iner.Hatta Kayıp Oyun Kulubesi’nin yazılışı 1915-1917 yılları arasındadır.Bu yıllara kadar ciltli defterlere yazdığı Silmarillion,Yüzüklerin Efendisi’nden önce Tolkien’in kafasında şekillenmeye başlamıştır.Buna rağmen önce Yüzüklerin Efendisi yayınlanmıştır ve Silmarillion’un yayınlanması CT’nin 1980’li yıllarda düzenlemesine kadar sürmüştür. Peki ancak Silmarillion’un Yüzüklerin Efendisi’nden önce yayınlanmayışının nedeni neydi?

”İlk önce Eru vardı,yani Iluvatar…”

Silmarillion,Yüzüklerin Efendisi’ne göre çok daha detaylıydı ve Tolkien, öğrenciliğinden, ölümüne kadar birçok değişiklik yapmış,yerler ve isimler çok değiştirmiştir.Yine de yayınlamamasında asıl neden bu değildi.Tolkien,onun Yüzüklerin Efendisi’nden önce yayınlanması gerektiğini düşünmüştü.Ve Yüzüklerin Efendisi’nin akışkan olay kurgusundan sonra daha çok kapsamlı bir Middle Earth tarihinin okuyucuyu sıkacağını ve olay derinliğini etkileyeceğini düşünmüştür. The Letters of J.R.R. Tolkien, sf.238 de şöyle söyler:

“Onun Yüzüklerin Efendisi kadar sevileceğini sanmıyorum-hobbitler yok!Tamamen mitoloji ve elflerle dolu,bütün bu ‘yüce biçem’ okuyucunun zevkine pek uygun değildir.”

Ancak Tolkien Usta’nın düşündüğünün aksine Silmarillion okuyucuya bir sıkıntı vermeyecek hatta Orta Dünya’nın yaratılışını harika bir biçimde gözler önüne sermektedir.

Bugün Orta Dünya hayranlarının karıştırdıkları tek yer Silmarillion ile Kayıp Öyküler’deki bazı konu,isim ve yer farklılıklarıdır.Kayıp Öyküler,Tolkien’in fantastik olarak yayınlamaya karar verdiği ilk eserlerindendir ama şimdi ki “Orta Dünya” şekli kafasında tam belirmemiştir,Orta Dünya’dan Büyük Topraklar diye bahseder Kayıp Öyküler.Eser Tolkien’in öğrencilik ve evlilik yıllarınca bir çok kez değişikliğe uğramıştır ve çoğu bölüm çizilmiş,bazıları yeniden yazılmış ve konuların yerleri değiştirilmiştir,bu yüzden CT tarafından düzenlenen Kayıp Öyküler’de Silmarillion’a göre bir çok değişiklik olması mutlaktır.

Kayıp Öyküler’in yazılmaya başlanma yılı Silmarillion’a göre daha eskidir.Eserdeki “Kayıp Oyun Kulubesi” bölümü ve aynı adlı şiirinin yazılmaya başlanma tarihi 1914 sonrasıdır.Silmarillion,Kayıp Öyküler’deki olayların tamamen kararlaştırıldığı eserdir.İsimler,olaylar,yerler ve kurgular tam bir netlik kazanmıştır.

Kayıp Öyküler’de savaş tanrısı Makar ve kardeşi Measse’den bahseder ancak Silmarillion’da bu tamamen ortadan kalkmıştır.

K.Ö.1 sf 117 den alıntıdır.
(…)

”Makar’ın dizlerinin üstünde devasa bir balta dururken Measse bir mızrak tutardı.Ama bu iki kardeş,Valinor’un kapanışından önceki o günlerde,Dünya’da sık sık yolculuklara çıkar ve çoğu kez diyardan uzaklara giderlerdi,çünkü onlar Melko’nun dünyanın her tarafında harekete geçirdiği gem vurulmamış karmaşayı seviyorlardı.”

Kayıp Öyküler’i Silmarillion’dan ayıran en büyük fark Vala’ların çocukları olabilmesiydi.Böylece sanki yeni bir nesil olan Valar nesli oluşacak gibi durum oluyordu.Tulkas’ın oğullarından ve Palurien(Yavana)’in çocuklarından Kayıp Öyküler’de bahseder ama Silmarillion’da buna dair bir söz yoktur.

Bunun gibi bazı farklılık olsa da Kayıp Öyküler genel hatlarıyla Silmarillion’a benzer,ancak Kayıp Öyküler’de Feanor’un sevdiği Silmaril’lerden çok fazla bahsetmez.Silmarillion’un ana konusunu oluşturan Silmaril’lere pek fazla rastlanmaz ve onlara ağırlık verilmemiştir.Bunun yerine Tanrı’ların yaptıkları şeylere dikkat çekilmiştir.

Paylaş

Yorum yapın